Instytucje Unii Europejskiej prowadzą prace nad uchwaleniem nowej dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie praw konsumentów.

Etap prac

Głównym celem dyrektywy ma być uproszczenie i uzupełnienie istniejącego porządku prawnego oraz harmonizacja przepisów państw członkowskich w tym zakresie. W dniu 23 czerwca 2011 r. Parlament Europejski działając w ramach zwykłego trybu ustawodawczego wyraził w pierwszym czytaniu stanowisko w celu przyjęcia tej dyrektywy. Dalsze losy projektu uzależnione są od jego zatwierdzenia przez Radę.

Zakres dyrektywy

Dyrektywa znajdzie zastosowanie do umów zawartych między przedsiębiorcą a konsumentem na warunkach i w zakresie przewidzianych w jej przepisach oraz do umów o dostawę przez dostawców usług publicznych wody, gazu, energii elektrycznej i centralnego ogrzewania. Projekt dyrektywy stanowi jednak, że w przypadku, w którym jej przepisy kolidują z przepisem innego unijnego aktu prawnego regulującego dane sektory, przepis ten będzie miał pierwszeństwo przed przepisami dyrektywy. Dodatkowo z zakresu dyrektywy wyłączony jest szereg umów, w tym m.in. umowy związane z usługami socjalnymi, dotyczące usług finansowych czy dotyczące tworzenia, nabywania i przenoszenia praw do nieruchomości.

Definicje konsumenta oraz przedsiębiorcy przyjęte na potrzeby dyrektywy nie odbiegają zasadniczo od obecnych regulacji kodeksu cywilnego. Zgodnie bowiem z art. 2 projektu, główną przesłanką pozwalająca na dokonanie kwalifikacji podmiotu jako konsumenta lub przedsiębiorcy jest  określenie, czy działanie tego podmiotu ma związek z działalnością handlową, gospodarczą, rzemieślniczą lub z wykonywaniem wolnego zawodu.

Zgodnie z projektem dyrektywa zmienia lub uchyla następujące akty wspólnotowe:

• Dyrektywę Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich,
• Dyrektywę 1999/44/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 maja 1999 r. w sprawie niektórych aspektów sprzedaży towarów konsumpcyjnych i związanych z tym gwarancji,
• Dyrektywę Rady z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie ochrony konsumentów w odniesieniu do umów zawartych poza lokalem przedsiębiorstwa,
• Dyrektywę 97/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 maja 1997 r. w sprawie ochrony konsumentów w przypadku umów zawieranych na odległość.